Anasayfa

Madeni Yağ

konteyner5.jpg

 

1. PROGRAM

Programın Amacı

LabKar Programı’nın amacı yasa koyucunun belirlediği analizlerin çevrimlere katılan laboratuvarlar tarafından standarda uygun olarak yapılmasını sağlamaktır. Madeni Yağ Programı’nın amacı ise madeni yağ numunelerinde analiz yapan akaryakıt laboratuvarlarına madeni yağ karşılaştırma programı sağlamaktır. Bu program kapsamında katılımcı laboratuvarlara yılda iki defa madeni yağ numunesi gönderilir ve analiz sonuçlarına göre laboratuvarların performansları değerlendirilir.

Programa Katılım

Programa katılım için katılımcı laboratuvarın program için belirlenen analizlerden en az bir tanesini yapabiliyor olması, LabKar Programı katılım ücretini ödemesi ve LabKar Program Sözleşmesi'ni kabul etmesi gereklidir.

Program Organizasyonu

     Program iki çevrimden oluşur. Bahar ve sonbahar aylarında düzenlenir.

Zaman Çizelgesi

Numuneler web sayfasında duyurulan tarihlerde katılımcı laboratuvarlara ulaştırılmak üzere kargoya verilir. Numunelerin gönderildiği tarih, veri sistemine analiz sonuçlarının son giriş tarihi ve çevrim sonuç raporunun yayınlandığı tarih katılımcılara e-posta aracılığı ile bildirilir.

İnternet sayfasında çevrimlerle ilgili yayınlanan planlanan tarihlerden 5 iş günü sapma olması durumunda katılımcılara e-posta ile bilgilendirme yapılır ve bilgilendirme metni sayfadaki “Duyurular” kısmında da yayınlanır.

Homojenite ve Stabilite Analizleri

Madeni Yağ numunelerinde homojenite ve stabilite değerlendirmesi, ODTÜ Petrol Araştırma Merkezi Laboratuvarlarında yapılan Yoğunluk  analizleri ile ISO 13528 standardına göre yapılmaktadır.

Referans Numune

Programlara başvuru esnasında referans numune talepleri de alınmaktadır. Referans numune tamamlandıktan sonra yapılan istatistiksel değerlendirme sonuçları ile beraber, rapor yayınlandıktan sonra katılımcılara gönderilen numunelerdir. Katılımcılar referans numuneleri kalite kontrol, doğrulama ve geçerli kılma vb çalışmalarda kullanabilmektedir. Talep edilmesi durumunda ilgili çevrime katılım sağlamayan katılımcılara da referans numune gönderilmektedir.

2. GİZLİLİK

Programa katılan her laboratuvara bir laboratuvar kodu verilir. Bu kodlar her yıl ve aynı yıl içerisinde de katılım sağlanan ürün bazındaki çevrimlere gore değişmektedir. Laboratuvarlar ilgili çevrimle ilgili koduna www.labkar.org.tr sayfasına kullanıcı adı ve şifreleriyle giriş yaptıktan sonra Çevrimler sekmesinden ulaşabilirler. Bu laboratuvar kodları ile katılımcılar kendilerine ait sonuçların değerlendirmesini yapabilirler. Laboratuvar kodlarının kime ait olduğu programın yürütücüsü olan Petrol Araştırma Merkezi dışında hiçbir kurum tarafından bilinmez. Bu kodların Petrol Araştırma Merkezi içerisinde de yetkili olmayan personel tarafından bilinmesine engel olacak güvenlik tedbirleri alınmıştır.

3. NUMUNELER

Analiz Numuneleri

Katılımcılara gönderilen analiz numunelerinin genel karakteristiğinin ürün ana standardlarında verilen özellikler aralığında olması beklenmektedir. Numunelerin rutinde olduğu gibi analiz edilmesi gerekmektedir. Gerekli olan güvenlik önlemleri ürün ile birlikte gönderilen Ürün Bilgi Formu dokümanlarında belirtilmektedir.

Madeni Yağ numuneleri birer litrelik 2 adet cam şişe içinde katılımcılara ulaştırılır. Cam şişeler kargoda nakliye esnasında zarar görmemesi için özel kutular içine konur. Taşıma sırasında numunenin hasar görmesi durumunda katılımcılara yedek numune gönderilir.

Numunelerin katılımcılara ulaştırılmasında Yurt İçi Kargo Firması’ndan hizmet alınmaktadır.

ODTÜ Petrol Araştırma Merkezi, taşerondan aldığı hizmetlerden LabKar katılımcılarına karşı sorumludur.

Kalite Kontrol

Katılımcılara gönderilmeden önce numunelere homojenlik testleri uygulanır. Böylece her katılımcının eşdeğer numune alması sağlanır.

     Analitler

Madeni Yağ karşılaştırma programında dağıtılan Madeni Yağ numunelerine aşağıdaki analizler uygulanır:

  1. Viskozite (40 ºC)
  2. Viskozite (100 ºC)
  3. Viskozite (-20 ºC)
  4. Viskozite İndeksi
  5. Parlama Noktası
  6. Yoğunluk (15 ºC)
  7. Akma Noktası
  8. Toplam Asit Sayısı
  9. Toplam Baz Sayısı
  10. Kalsiyum
  11. Magnezyum
  12. Baryum
  13. Çinko
  14. Fosfor
  15. Bakır Şerit Korozyonu
  16. Sülfatlı Kül
  17. Köpüklenme Tayini
  18. Kükürt Tayini
  19. Renk Tayini
  20. Su Miktarı
  21. Sudan Ayrışma
  22. Yağların Sudan Ayrılma Özelliği Tayini
  23. Kırma İndisi

Standart Metotlar
Analizlerde ISO, EN, ASTM ve TSE gibi standart metotlar kullanılır. Katılımcı laboratuvar, belirtmek şartıyla bunların dışında da bir standart metot kullanabilir. Madeni yağ programında kullanılabilecek standart metotlar şu şekildedir.

Viskozite TS 1451 EN ISO 3104/ASTM D 445
Viskozite İndeksi TS 1451 EN ISO 3104/ASTM D 445
Parlama Noktası TS EN ISO 2592/ASTM D 92
Yoğunluk  TS EN ISO 12185 / ASTM D 4052 / TS 1013 EN ISO 3675
Akma Noktası TS 1233 ISO 3016/ASTM D 97
Toplam Asit Sayısı ASTM D 664/TS 9178 ISO 6618
Toplam Baz Sayısı TS 5655 ISO 3771/ASTM D 2896
Kalsiyum
Magnezyum
Baryum
Çinko
FosFosfor
ASTM D 5185
Bakır Şerit Korozyonu TS 2741 EN ISO 2160 / ISO 2160 / ASTM D 130
Sülfatlı Kül TS 1985 / ISO 3987 / ASTM D 874
Köpüklenme Tayini TS 1834 ISO 6247 / ISO 6247 / ASTM D892
Kükürt Tayini TS EN ISO 8754/ ASTM D 4294
Renk Tayini ASTM D 1500
Su Miktarı ASTM D 6304
Yağların Sudan Ayrılma Özelliği Tayini ASTM D 1401/TS 6122 ISO 6614
Kırma İndisi TS 4368 ISO 5661 / ASTM D1218

4. SONUÇLARIN GİRİLMESİ, RAPORLAMA VE İTİRAZ

Analiz Sonuçlarının Girilmesi

Katılımcı laboratuvarların analiz sonuçlarını girebilmeleri amacıyla LabKar web sitesinde veri giriş sayfası oluşturulmuştur. Katılımcıların belirlenen tarihler içinde sonuçlarını girmeleri gerekmektedir.

Veri giriş sayfası kullanıcı hatasını en aza indirgemek üzere tasarlanmıştır. Sonuç giriş ekranında raporlama hanesi serbest bırakılmış olup, katılımcıların sonuçlarını kullanmış oldukları standard metoda uygun olarak girmeleri beklenmektedir. Katılımcı sonuçlarının istatistiksel değerlendirmeye alınabilmesi için sonuçların onaylandıktan sonra kaydet işleminin yapılması gerekmektedir. Veri girişi tamamlandıktan sonra LabKar Çevrim Sorumlusu tarafından sonuçların gözle yapılan kontrolü sonrasında hatalı olduğu belirlenen sonuçlar için katılımcıya geri dönüş yapılır ve katılımcıdan hatalı olan sonuç için  yeniden giriş yapması istenir.

Katılımcılar, rapor yayınlandıktan sonra 15 gün içerisinde rapor indirme bağlantısının bulunduğu yerdeki “İtiraz Bildir” sekmesini kullanarak değerlendirme sonuçlarına itiraz edebilirler. Bunun dışındaki itiraz, öneri vb konular için labkar@metu.edu.tr adresi ile iletişime geçebilirler.

İstatistiksel Değerlendirme ve Raporlama hakkında bilgi almak için tıklayınız.