Anasayfa

Benzin

1. PROGRAM

Programın Amacı

LabKar Programının amacı yasa koyucunun belirlediği analizlerin çevrimlere katılan laboratuvarlar tarafından standarda uygun olarak yapılmasını sağlamaktır. Benzin programının amacı ise benzin numunelerinde analiz yapan akaryakıt laboratuvarlarına benzin karşılaştırma programı sağlamaktır. Bu program kapsamında katılımcı laboratuvarlara yılda iki defa benzin numunesi gönderilir ve analiz sonuçlarına göre laboratuvarların performansları değerlendirilir.

Programa Katılım

Programa katılım için katılımcı laboratuvarın program için belirlenen analizlerden en az bir tanesini yapabiliyor olması, LabKar Programı katılım ücretini ödemesi ve LabKar Program Sözleşmesi'ni kabul etmesi gereklidir.

Program Organizasyonu

Program iki çevrimden oluşur. Mart ve Eylül aylarında düzenlenir.

Zaman Çizelgesi

Numuneler Mart ve Eylül aylarında katılımcı laboratuvarlara ulaştırılmak üzere kargoya verilir. Numunelerin gönderildiği tarih, veri sistemine analiz sonuçlarının son giriş tarihi ve çevrim sonuç raporunun yayınlandığı tarih katılımcılara e-posta aracılığı ile bildirilir.

İnternet sayfasında çevrimlerle ilgili yayınlanan planlanan tarihlerden 5 iş günü sapma olması durumunda katılımcılara e-posta ile bilgilendirme yapılır ve bilgilendirme metni sayfadaki “Duyurular” kısmında da yayınlanır.

Homojenite ve Stabilite Analizleri

Benzin numunelerinde homojenite ve stabilite değerlendirmesi, ODTÜ Petrol Araştırma Merkezi Laboratuvarlarında yapılan Yoğunluk ve Buhar Basıncı analizleri ile ISO 13528 standardına göre yapılmaktadır.

Referans Numune

Programlara başvuru esnasında referans numune talepleri de alınmaktadır. Referans numune, çevrim tamamlandıktan sonra yapılan istatistiksel değerlendirme sonuçları ile beraber, rapor yayınlandıktan sonra katılımcılara gönderilen numunelerdir. Katılımcılar referans numuneleri kalite kontrol, doğrulama ve geçerli kılma vb çalışmalarda kullanabilmektedir. Talep edilmesi durumunda ilgili çevrime katılım sağlamayan katılımcılara da referans numune gönderilmektedir.

2. GİZLİLİK

Programa katılan her laboratuvara bir laboratuvar kodu verilir. Bu kodlar her yıl ve aynı yıl içerisinde de katılım sağlanan ürün bazındaki çevrimlere gore değişmektedir. Laboratuvarlar ilgili çevrimle ilgili koduna www.labkar.org.tr sayfasına kullanıcı adı ve şifreleriyle giriş yaptıktan sonra Çevrimler sekmesinden ulaşabilirler. Bu laboratuvar kodları ile katılımcılar kendilerine ait sonuçların değerlendirmesini yapabilirler. Laboratuvar kodlarının kime ait olduğu programın yürütücüsü olan Petrol Araştırma Merkezi dışında hiçbir kurum tarafından bilinmez. Bu kodların Petrol Araştırma Merkezi içerisinde de yetkili olmayan personel tarafından bilinmesine engel olacak güvenlik tedbirleri alınmıştır.

3. NUMUNELER

Analiz Numuneleri

Katılımcılara gönderilen analiz numunelerinin genel karakteristiğinin ürün ana standardlarında verilen özellikler aralığında olması beklenmektedir. Numunelerin rutinde olduğu gibi analiz edilmesi gerekmektedir. Gerekli olan güvenlik önlemleri ürün ile birlikte gönderilen Ürün Bilgi Formu dokümanlarında belirtilmektedir.

Benzin numuneleri birer litrelik 2 adet cam şişe içinde katılımcılara ulaştırılır. Cam şişeler kargoda nakliye esnasında zarar görmemesi için özel kutular içine konur.

Numunelerin katılımcılara ulaştırılmasında Yurt İçi Kargo Firması’ndan hizmet alınmaktadır.

ODTÜ Petrol Araştırma Merkezi, taşerondan aldığı hizmetlerden LabKar katılımcılarına karşı sorumludur.

Kalite Kontrol

Katılımcılara gönderilmeden önce numunelere homojenlik testleri uygulanır. Böylece her katılımcının eşdeğer numune alması sağlanır.

Analitler

Benzin karşılaştırma programında dağıtılan benzin numunelerine aşağıdaki analizler uygulanır:

  1. Distilasyon
  2. Yoğunluk (15 ºC)
  3. Kükürt Miktarı
  4. Benzen Miktarı
  5. Buhar Basıncı
  6. Buhar Kilitleme İndisi
  7. Görünüş
  8. Oksidasyon Kararlılığı
  9. Bakır Şerit Korozyonu
  10. Mevcut GOM Muhtevası Tayini
  11. MTBE
  12. Etanol
  13. Izobütil Alkol
  14. Izopropil Alkol
  15. Tersiyer Bütil Alkol
  16. Metanol
  17. Oksijen İçeriği
  18. Kurşun Tayini
  19. Potasyum Tayini
  20. Mangan Tayini
  21. Olefinler
  22. Aromatikler
  23. Distilasyon Kalıntısı
  24. Motor Oktan Sayısı*
  25. Araştırma Oktan Sayısı**
  26. Renk Tayini

Standart Metotlar
Analizlerde ISO, EN, ASTM ve TSE gibi standart metotlar kullanılır. Katılımcı laboratuvar, belirtmek şartıyla bunların dışında da bir standart metot kullanabilir. Benzin programında kullanılabilecek standart metotlar şu şekildedir.

 

Distilasyon TS EN ISO 3405 /EN ISO 3405
Yoğunluk TS EN ISO 12185 / TS 1013 EN ISO 3675
Kükürt Miktarı TS EN ISO 20846 / TS EN ISO 20884 / TS EN ISO 13032
Benzen Miktarı TS EN 12177 / TS 7088 EN 238 / TS EN ISO 22854
Buhar Basıncı TS EN 13016-1
Buhar Kilitleme İndisi TS EN 228
Görünüş -
Oksidasyon Kararlılığı TS 2646 EN ISO 7536 / EN ISO 7536
Mevcut GOM Muhtevası Tayini TS EN ISO 6246 / ISO 6246
Oksijenli Bileşikler (MTBE, Etanol, İzobütil alkol, İzopropil Alkol, Metanol, Tersiyer Bütil Alkol) TS EN 13132 / TS EN ISO 22854/ EN ISO 22854/EN 1601/TS EN 1601
Oksijen İçeriği TS EN 13132 / TS EN ISO 22854/ EN ISO 22854/EN 1601/TS EN 1601
Bakır Şerit Korozyonu TS 2741 EN ISO 2160 / EN ISO 2160
Kurşun Tayini TS EN 237 / EN 237
Potasyum Tayini TS EN 14109 / TS 12861
Mangan Tayini EN 16135/EN 16136
Olefinler TS EN 15553/ TS EN ISO 22854/EN 15553/ EN ISO 22854
Aromatikler TS EN 15553/ TS EN ISO 22854/ EN 15553 /EN ISO 22854
Distilasyon Kalıntısı TS EN ISO 3405/ EN ISO 3405
*RON TS EN ISO 5164/ EN ISO 5164
**MON TS EN ISO 5163 / EN ISO 5163
Renk Tayini ASTM D 156

*: Araştırma Oktan Sayısı 2018-1.çevriminde yer alacaktır.

**:Motor Oktan Sayısı 2018-2.çevrimindeyer alacaktır.

4. SONUÇLARIN GİRİLMESİ, RAPORLAMA VE İTİRAZ

Analiz Sonuçlarının Girilmesi

Katılımcı laboratuvarların analiz sonuçlarını girebilmeleri amacıyla LabKar web sitesinde veri giriş sayfası oluşturulmuştur. Katılımcıların belirlenen tarihler içinde sonuçlarını girmeleri gerekmektedir.

Veri giriş sayfası kullanıcı hatasını en aza indirgemek üzere tasarlanmıştır. Sonuç giriş ekranında raporlama hanesi serbest bırakılmış olup, katılımcıların sonuçlarını kullanmış oldukları standard metoda uygun olarak girmeleri beklenmektedir. Katılımcı sonuçlarının istatistiksel değerlendirmeye alınabilmesi için sonuçların onaylandıktan sonra kaydet işleminin yapılması gerekmektedir. Veri girişi tamamlandıktan sonra LabKar Çevrim Sorumlusu tarafından sonuçların gözle yapılan kontrolü sonrasında hatalı olduğu belirlenen sonuçlar için katılımcıya geri dönüş yapılır ve katılımcıdan hatalı olan sonuç için  yeniden giriş yapması istenir.

Katılımcılar, rapor yayınlandıktan sonra 15 gün içerisinde rapor indirme bağlantısının bulunduğu yerdeki “İtiraz Bildir” sekmesini kullanarak değerlendirme sonuçlarına itiraz edebilirler. Bunun dışındaki itiraz, öneri vb konular için labkar@metu.edu.tr adresi ile iletişime geçebilirler.

 

İstatistiksel Değerlendirme ve Raporlama hakkında bilgi almak için tıklayınız.