Anasayfa

Jet Yakıtı

konteyner1.jpg

 

1. PROGRAM

Programın Amacı

LabKar Programının amacı yasa koyucunun belirlediği analizlerin çevrimlere katılan laboratuvarlar tarafından standarda uygun olarak yapılmasını sağlamaktır. Jet yakıtı programının amacı ise jet yakıtı numunelerinde analiz yapan akaryakıt laboratuvarlarına jet yakıtı karşılaştırma programı sağlamaktır. Bu program kapsamında katılımcı laboratuvarlara yılda bir defa jet yakıtı numunesi gönderilir ve analiz sonuçlarına göre laboratuvarların performansları değerlendirilir.

Programa Katılım

Programa katılım için katılımcı laboratuvarın program için belirlenen analizlerden en az bir tanesini yapabiliyor olması, LabKar Programı katılım ücretini ödemesi ve LabKar Program Sözleşmesi'ni kabul etmesi gereklidir.

Program Organizasyonu

Program tek çevrimden oluşur ve web sayfasında duyurulan tarihlerde düzenlenir.

Zaman Çizelgesi

Numunelerin gönderildiği tarih, veri sistemine analiz sonuçlarının son giriş tarihi ve çevrim sonuç raporunun yayınlandığı tarih katılımcılara e-posta aracılığı ile bildirilir.

İnternet sayfasında çevrimlerle ilgili yayınlanan planlanan tarihlerden 5 iş günü sapma olması durumunda katılımcılara e-posta ile bilgilendirme yapılır ve bilgilendirme metni sayfadaki “Duyurular” kısmında da yayınlanır.

Homojenite ve Stabilite Analizleri

Jet Yakıtı numunelerinde homojenite ve stabilite değerlendirmesi, ODTÜ Petrol Araştırma Merkezi Laboratuvarlarında yapılan Yoğunluk  analizleri ile ISO 13528 standardına göre yapılmaktadır.

Referans Numune

Programlara başvuru esnasında referans numune talepleri de alınmaktadır. Referans numune tamamlandıktan sonra yapılan istatistiksel değerlendirme sonuçları ile beraber, rapor yayınlandıktan sonra katılımcılara gönderilen numunelerdir. Katılımcılar referans numuneleri kalite kontrol, doğrulama ve geçerli kılma vb çalışmalarda kullanabilmektedir. Talep edilmesi durumunda ilgili çevrime katılım sağlamayan katılımcılara da referans numune gönderilmektedir.

2. GİZLİLİK

Programa katılan her laboratuvara bir laboratuvar kodu verilir. Bu kodlar her yıl ve aynı yıl içerisinde de katılım sağlanan ürün bazındaki çevrimlere gore değişmektedir. Laboratuvarlar ilgili çevrimle ilgili koduna www.labkar.org.tr sayfasına kullanıcı adı ve şifreleriyle giriş yaptıktan sonra Çevrimler sekmesinden ulaşabilirler. Bu laboratuvar kodları ile katılımcılar kendilerine ait sonuçların değerlendirmesini yapabilirler. Laboratuvar kodlarının kime ait olduğu programın yürütücüsü olan Petrol Araştırma Merkezi dışında hiçbir kurum tarafından bilinmez. Bu kodların Petrol Araştırma Merkezi içerisinde de yetkili olmayan personel tarafından bilinmesine engel olacak güvenlik tedbirleri alınmıştır.

3. NUMUNELER

Analiz Numuneleri

Katılımcılara gönderilen analiz numunelerinin genel karakteristiğinin ürün ana standardlarında verilen özellikler aralığında olması beklenmektedir. Numunelerin rutinde olduğu gibi analiz edilmesi gerekmektedir. Jet yakıtı numuneleri birer litrelik 3 adet cam şişe içinde katılımcılara ulaştırılır. Cam şişeler kargoda nakliye esnasında zarar görmemesi için özel kutular içine konur. Taşıma sırasında numunenin hasar görmesi durumunda katılımcılara yedek numune gönderilir. Gerekli olan güvenlik önlemleri ürün ile birlikte gönderilen Ürün Bilgi Formu dokümanlarında belirtilmektedir.

Numunelerin katılımcılara ulaştırılmasında Yurt İçi Kargo Firması’ndan hizmet alınmaktadır.

ODTÜ Petrol Araştırma Merkezi, taşerondan aldığı hizmetlerden LabKar katılımcılarına karşı sorumludur.

Kalite Kontrol

Katılımcılara gönderilmeden önce numunelere homojenlik testleri uygulanır. Böylece her katılımcının eşdeğer numune alması sağlanır.

Analitler

Jet yakıtı karşılaştırma programında dağıtılan numunelere aşağıdaki analizler uygulanır:

  1. Toplam Asit Sayısı
  2. Aromatikler
  3. Merkaptan Kükürt
  4. Toplam Kükürt
  5. Distilasyon
  6. Alevlenme Noktası
  7. Yoğunluk
  8. Buhar Basıncı
  9. Donma Noktası
  10. Viskozite, -20°C'da
  11. Net Yanma Isısı
  12. İslenme Noktası
  13. Bakır Şerit Korozyonu
  14. Isıl Kararlılık
  15. Mevcut GOM
  16. Sudan Ayrışma Özelliği
  17. Elektriksel İletkenlik
  18. Yağlayıcılık Özelliği
  19. Renk Tayini (Saybolt)
  20. Yakıt Sistemi Buzlanma Önleyicileri (FSII)
  21. Naftelen Hidrokarbonların Tayini
  22. Partikül Kirlilik Tayini*
  23. Su Reaksiyonu
  24. Doktor Testi
  25. Görünüş
  26. Yağ Asidi Metil Esteri (YAME) Tayini
  27. Setan İndisi
  28. Hidrojen Miktarı

Standart Metotlar
Analizlerde ISO, EN, ASTM ve TSE gibi standart metotlar kullanılır. Katılımcı laboratuvar, belirtmek şartıyla bunların dışında da bir standart metot kullanabilir. Jet yakıtı programında kullanılabilecek standart metotlar şu şekildedir.

Toplam Asit Sayısı

TS 5458

Aromatikler

TS EN 15553

Merkaptan Kükürt

TS 1739

Toplam Kükürt

TS 1539/ TS EN ISO 14596/ TS EN ISO 8754/ TS EN ISO 20846

Distilasyon

TS EN ISO 3405

Alevlenme Noktası

TS 1171

Yoğunluk

TS 1013 EN ISO 3675 / TS EN ISO 12185

Buhar Basıncı

TS EN 13016-1

Donma Noktası

TS 1766 ISO 3013

Viskozite, -20ºC'da

TS 1451 EN ISO 3104

Net Yanma Isısı

TS ISO 3648 / TS 9941

İslenme Noktası

TS ISO 3014

Bakır Şerit Korozyonu

TS 2741 EN ISO 2160

Isıl Kararlılık

TS ISO 6249

Mevcut GOM

TS EN ISO 6246

Sudan Ayrışma Özelliği

TS 13454
Elektriksel İletkenlik TS 3467 ISO 6297
Yağlayıcılık Özelliği ASTM D5001
Renk Tayini (Saybolt) ASTM D156 / TS 2991
Yakıt Sistemi Buzlanma Önleyicileri (FSII) ASTM D5006
Naftelen Hidrokarbonların Tayini ASTM D1840
Partikül Kirlilik Tayini ASTM D5452
Su Reaksiyonu ASTM D1094
Doktor Testi ASTM D4952 / TS 2884
Görünüş -
Yağ Asidi Metil Esteri (YAME) Tayini IP 585
Setan İndisi TS EN ISO 4264 / ISO 4264
Hidrojen Miktarı ASTM D7171

 *: Partikül Kirlilik Tayini için gerekli numune hacminin fazla olması nedeniyle  ayrı bir paket oluştrulmuştur. Talep doğrultusunda numune gönderimi yapılacaktır.

 

4. SONUÇLARIN GİRİLMESİ, RAPORLAMA VE İTİRAZ

Analiz Sonuçlarının Girilmesi

Katılımcı laboratuvarların analiz sonuçlarını girebilmeleri amacıyla LabKar web sitesinde veri giriş sayfası oluşturulmuştur. Katılımcıların belirlenen tarihler içinde sonuçlarını girmeleri gerekmektedir.

Veri giriş sayfası kullanıcı hatasını en aza indirgemek üzere tasarlanmıştır. Sonuç giriş ekranında raporlama hanesi serbest bırakılmış olup, katılımcıların sonuçlarını kullanmış oldukları standard metoda uygun olarak girmeleri beklenmektedir. Katılımcı sonuçlarının istatistiksel değerlendirmeye alınabilmesi için sonuçların onaylandıktan sonra kaydet işleminin yapılması gerekmektedir. Veri girişi tamamlandıktan sonra LabKar Çevrim Sorumlusu tarafından sonuçların gözle yapılan kontrolü sonrasında hatalı olduğu belirlenen sonuçlar için katılımcıya geri dönüş yapılır ve katılımcıdan hatalı olan sonuç için  yeniden giriş yapması istenir.

Katılımcılar, rapor yayınlandıktan sonra 15 gün içerisinde rapor indirme bağlantısının bulunduğu yerdeki “İtiraz Bildir” sekmesini kullanarak değerlendirme sonuçlarına itiraz edebilirler. Bunun dışındaki itiraz, öneri vb konular için labkar@metu.edu.tr adresi ile iletişime geçebilirler.

İstatistiksel Değerlendirme ve Raporlama hakkında bilgi almak için tıklayınız.